Sıfırdan kripto vadeli işlemler: başlangıç rehberi

Vadeli işlem sözleşmesi, bir coin’in fiyatını takip eden bir sözleşmedir. Bitcoin satın almazsın: fiyatı nasıl hareket ederse ona göre kazanan ya da kaybeden bir pozisyon açarsın.

• Long: fiyat yükselirse kazanırsın, düşerse kaybedersin.
• Short: fiyat düşerse kazanırsın, yükselirse kaybedersin.

Klasik vadeli sözleşmelerin belirli bir vade tarihi vardır. Kriptoda en çok işlem gören süresiz sözleşmelerin ise vadesi dolmaz: pozisyonu istediğin kadar açık tutabilirsin. Bunun karşılığında birkaç saatte bir funding ödenir; aşağıda anlatılıyor.

Teminat, senin koyduğun paradır. Kaldıraç bu teminatı borsanın parasıyla katlar. 10x’te $100 teminatla pozisyonun $1.000 olur: fiyat %1 hareket ederse $10 kazanır ya da kaybedersin, yani teminatının %10’unu.

CryptoBruj bir konunun altını çiziyor: kat sayısı tek başına ne kadar risk aldığını söylemez. Önemli olan, pozisyon büyüklüğünün hesabına oranıdır: 100x ile $5 ve 5x ile $100, aynı $500’lük pozisyondur. Bunu şu videoda anlatıyor:

Ne kadar kullanacağın ve gerçek riskin nasıl hesaplandığı kaldıraç ve likidasyon fiyatı rehberinde.

İşlem açmadan önce teminat modunu seçersin. İzole teminatta her pozisyon yalnızca ona koyduğun teminatı kaybedebilir. Çapraz teminatta onu vadeli işlem hesabındaki tüm bakiye destekler. Yeni başlıyorsan izole teminat.

Farklar, rakamlarla bir örnekle birlikte çapraz mı izole teminat mı rehberinde.

Fiyat aleyhine gidip pozisyonun teminatını eritirse borsa pozisyonu kapatır: buna likidasyon denir. $60.000’den 10x ile açılan bir BTC long’u yaklaşık $54.270’te, yani %10’un biraz altında bir düşüşte likide olur. 50x ile %2’den küçük bir düşüş yeter.

Vadeli işlem hesabı hiçbir zaman eksiye düşmez: sıfıra inerse pozisyonlar kapanır ve borsaya borçlu kalmazsın. Ama o hesaptaki para gider. Bu yüzden stop loss her zaman likidasyon fiyatından önce gelir.

Herhangi bir işlemin likidasyon fiyatını vadeli işlem hesaplayıcısıyla hesaplayabilirsin.

Süresiz sözleşmelerin vadesi dolmadığı için fiyatlarını spot fiyata yakın tutan bir şey olmalı. Bu, funding ya da fonlama oranıdır: trader’lar arasında yapılan bir ödeme, çoğu borsada 8 saatte bir. Pozitifse long’lar short’lara öder; negatifse tersi olur.

Birkaç saatlik bir işlemde pek hissedilmez. Haftalarca açık bıraktığın bir işlemde ise hissedilir: 8 saatte bir %0,01 ile bir yılda pozisyon büyüklüğünün yaklaşık %11’i gider. Ayrıntılar funding rehberinde.

Komisyon açılışta ve kapanışta alınır ve teminatın üzerinden değil, pozisyonun toplam büyüklüğü üzerinden hesaplanır. 20x’te $100 ile $2.000’in komisyonunu ödersin.

• Limit emir: bir fiyata koyarsın ve fiyatın oraya gelmesini beklersin. Genellikle daha az komisyon öder.
• Piyasa emri: o anki fiyattan hemen gerçekleşir. Genellikle daha fazla öder. CryptoBruj canlı yayınında limit emir için %0,02 ile piyasa emri için %0,06’yı karşılaştırıyor.

Yüksek kaldıraçta açılış ve kapanış komisyonu sonucun büyük bir kısmını oluşturabilir. Ne kadar ödediğini komisyon hesaplayıcısıyla görebilirsin.

Çoğu borsada vadeli işlemler için bir demo hesap vardır: aynı ekran, sanal parayla. CryptoBruj, işe orada başlamanı ve hatalarını orada yapmanı öneriyor. İlk pratik işlem için:

1. Vadeli işlem demo hesabına gir ve bir parite seç, örneğin BTC/USDT.
2. Teminatı izole moda, kaldıracı 10x’e ayarla.
3. Girmeden önce nerede kârla (take profit) ve nerede zararla (stop loss) kapatacağına karar ver.
4. Büyüklüğü, stop tetiklenirse hesabın en fazla %2’sini ya da %3’ünü kaybedeceğin şekilde ayarla.
5. Pozisyonu take profit ve stop loss önceden girilmiş olarak aç.
6. Sonucun, likidasyon fiyatının ve kapanışta alınan komisyonların nasıl değiştiğine bak.

Açmak, kapatmak ve stop koymak düşünmeden yapılır hâle gelene kadar tekrarla. Gerçek parayla yapmayacağın şeyleri de dene, örneğin 125x; böylece likidasyonun ne kadar hızlı geldiğini görürsün. İşlem tarzın demo hesapta işe yarıyorsa küçük bir tutarla gerçek hesaba geç. CryptoBruj bunu açıkça söylüyor: başta kârlı olamamak normaldir, kendisi için bu neredeyse bir yıl sürdü.

• Tek bir işlemde hesabın %2’sinden ya da %3’ünden fazlasını kaybetme. Grafiğin gerektirdiği stop daha fazlasını götürüyorsa büyüklüğü ya da kaldıracı düşür.
• 20x’in üstüne çıkma. Kendisi 10x ile 20x arasında işlem yapıyor; 50x ile izole teminattaki bir işlem küçük bir hareketle likide olur.
• Üst üste üç zarar ve gün biter. Günün değilse bırak.
• Açık pozisyonlar varken kaldıracı değiştirme. Birini seç, 10x ya da 20x, ve ona bağlı kal.
• Asla borç parayla ya da geçinmek için ihtiyacın olan parayla işlem yapma.

Temeller temel trading kuralları rehberinde. Stop’u ve take profit’i nereye koyacağın stop loss ve take profit rehberinde, grafikteki seviyeleri nasıl bulacağın da destek ve dirençler rehberinde.

• Piyasanın ruh haline Korku ve Açgözlülük Endeksi ile bak: aşırı açgözlülükte fiyatın peşinden koşmak genellikle pahalıya patlar.
• O gün önemli bir veri olup olmadığına ekonomik takvimden bak: enflasyon ya da Fed faizleri bitcoin’i dakikalar içinde hareket ettirir.
• Para yatırmadan önce de nerede işlem yaptığını kontrol et: vadeli işlemler için borsa nasıl seçilir.